ผลไม้ที่กระต่ายห้ามกิน (EP. 2): รวมผลไม้ป่า ผลไม้ไทยโบราณ และพืชสารพิษอันตรายสูง

มีสารพิษกลุ่มโปรตีน "แอบริน" (Abrin) ซึ่งเป็นหนึ่งในสารพิษชีวภาพตามธรรมชาติที่รุนแรงที่สุดในโลก การเคี้ยวกลืนเพียงเมล็ดเดียวจะยับยั้งกระบวนการสังเคราะห์โปรตีนระดับเซลล์ ส่งผลให้ทางเดินอาหารตกเลือดอย่างรุนแรง ตับและไตวายเฉียบพลัน ระบบประสาทส่วนกลางล้มเหลว และเสียชีวิตฉับพลัน

มีสารพิษ "เพอร์ซิน" (Persin) ซึ่งออกฤทธิ์ทำลายไมโทคอนเดรียของเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจโดยตรง ทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตาย (myocardial necrosis) เกิดของเหลวคั่งในช่องอก ช่องเยื่อหุ้มหัวใจ ปอดบวมน้ำ ช็อก และเสียชีวิตเฉียบพลันภายใน 24–48 ชั่วโมง

หมายเหตุ: ไม่มียาต้านพิษจำเพาะ

อุดมด้วยสารกลุ่ม ซาโปนิน (saponins) ความเข้มข้นสูงมาก ซึ่งมีฤทธิ์สลายเม็ดเลือดแดง (hemolysis) และมีฤทธิ์เป็นยาระบายชนิดรุนแรง (drastic purgative) ก่อให้เกิดการอักเสบทำลายเยื่อบุทางเดินอาหาร ท้องเสียถ่ายเหลวเป็นน้ำและมูกเลือด ร่างกายสูญเสียน้ำอย่างรวดเร็วจนช็อก

มีความเป็นกรดสูงจัด เปลือกและเนื้อผลที่ไม่สุกเต็มที่มีสารพิษ โซลานีน (solanine) และสารกลุ่มไกลโคแอลคาลอยด์ ทำให้กระเพาะอาหารอักเสบ ปวดเกร็งช่องท้องอย่างรุนแรง และท้องร่วงเฉียบพลัน

เนื้อมียางและสารประกอบฟีนอลที่มีฤทธิ์กัดกร่อนรุนแรง ได้แก่ กรดอนาคาร์ดิก (anacardic acid) และคาร์ดอล (cardol) ส่งผลให้เกิดแผลไหม้พุพองในช่องปาก ลิ้น หลอดอาหาร และทำให้เยื่อบุกระเพาะอาหารอักเสบเฉียบพลัน

แม้ผลสุกมีสีม่วงคล้ายเบอร์รี แต่เนื้อผลติดแน่นกับเมล็ดเดี่ยวที่มีความแข็งสูงมาก แกะเนื้อออกไม่ได้ เสี่ยงต่อภาวะฟันกรามแตกหักและการอุดตันในลำไส้ อีกทั้งมีรสฝาดเปรี้ยวจัดจากกรดอินทรีย์และแทนนิน

ผลมีรสเปรี้ยวจัดและฝาดจัด ผิวเปลือกมีเกล็ดระคายเคืองต่อเยื่อบุ มีเมล็ดแข็งรูปรียาวหุ้มด้วยเส้นใยเหนียว เสี่ยงต่อการติดคอและการอุดตันทางเดินอาหาร

เปลือกผลเป็นเกล็ดแข็งคล้ายเกล็ดงู เนื้อผลบางและมีรสเปรี้ยวฝาดจัด เมล็ดภายในกลมและแข็งมากคล้ายหิน นำไปสู่ความเสี่ยงฟันกรามแตกหักและลำไส้อุดตัน

ตะคร้อมีรสเปรี้ยวฝาดจัด กรดและแทนนินสูงมาก เมล็ดมีสารประกอบไซยาโนเจนิกไกลโคไซด์ที่แตกตัวเป็นไซยาไนด์ ส่วนลูกค้อมีเนื้อเหนียว แทนนินสูง และเมล็ดแข็งดั่งหิน เสี่ยงต่อกระเพาะอาหารอักเสบ ท้องอืด และลำไส้อุดตัน

ผิวผลมีขนคันปกคลุมหนาแน่นซึ่งระคายเคืองต่อช่องปาก ลำคอ หลอดอาหาร และกระเพาะอาหารอย่างรุนแรง เนื้อผลมีรสเปรี้ยวจัดและมีสารกลุ่มอัลคาลอยด์ที่เป็นอันตราย

มีกรดไฮดรอกซีซิตริก (hydroxycitric acid: HCA) และกรดอินทรีย์เข้มข้นสูงมาก มะพูดยังมียางเรซินสีเหลืองเหนียว กรดเข้มข้นเหล่านี้จะกัดเยื่อบุกระเพาะอาหารจนเกิดแผล (ulceration) และยับยั้งระบบย่อยอาหารจนเข้าสู่ภาวะ GI stasis

มีกรดออกซาลิก (oxalic acid) และกรดอินทรีย์เข้มข้นสูงมาก รสเปรี้ยวจัดกัดทำลายเยื่อบุกระเพาะอาหารจนอักเสบ และผลึกออกซาเลตเป็นพิษสะสมทำลายท่อไตของกระต่าย

เนื้อมียางเหนียวสีขาว และมีสารออกซีเรสเวอราทรอล (oxyresveratrol) ซึ่งมีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาเป็นยาถ่ายพยาธิอย่างแรง ทำให้เยื่อบุทางเดินอาหารอักเสบ ท้องเสียรุนแรง และทำลายสมดุลจุลชีพในซีกัม

ผลสุกมียางสีขาวเข้มข้นและรสฝาดจัด อีกทั้งภายในโพรงผลตามธรรมชาติมักมีตัวแมลงหวี่มะเดื่ออาศัยอยู่ ก่อให้เกิดการระคายเคืองและอักเสบในระบบทางเดินอาหาร

มะสังมีรสเปรี้ยวจัดและกรดเข้มข้นสูงเทียบเท่ามะนาว ก่อให้เกิดแผลในทางเดินอาหาร ส่วนมะขวิดผลสดมีสารแทนนินสูง มียาง กลิ่นฉุนรุนแรง และเนื้อผลเหนียวข้นรบกวนการบีบรูดของลำไส้

จัดเป็นพืชวงศ์ส้ม (Rutaceae) เปลือกมีต่อมน้ำมันหอมระเหยฉุนจัด เนื้อมีกรดเปรี้ยวจัด และเมล็ดมีสารอัลคาลอยด์ที่มีรสขมเป็นพิษ ระคายเคืองทางเดินอาหารอย่างรุนแรง

มีสารแทนนินเข้มข้นสูงและรสฝาดจัด ออกฤทธิ์ฝาดสมานยับยั้งการทำงานของ fusus coli ทำให้การเคลื่อนไหวของลำไส้หยุดนิ่ง เกิดภาวะ GI stasis และแก๊สสะสม ท้องอืดรุนแรง อีกทั้งมีเมล็ดเดี่ยวขนาดใหญ่

มีสารเมือกเหนียวข้น (mucilage/gum) แทนนิน และน้ำมันหอมระเหยที่มีฤทธิ์ทางยา ยางเหนียวจะรบกวนการเคลื่อนที่ของก้อนอาหารและจับตัวกับเศษขนในกระเพาะอาหารจนเกิดการอุดตัน

มีสัดส่วนของแป้ง (starch) และคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนสูงมาก ขัดต่อระบบย่อยอาหารของสัตว์กินพืชเยื่อใยสูง แป้งส่วนเกินจะตกค้างไปหมักแก๊สในซีกัม เกิดภาวะ carbohydrate overload ท้องอืดรุนแรง และเนื้อที่แน่นแข็งยังเสี่ยงต่อการติดคอและอุดตันทางเดินอาหาร

เนื้อสาเกเป็นแหล่งสะสมแป้งความเข้มข้นสูงและมียางสีขาว ทางเดินอาหารกระต่ายไม่สามารถย่อยแป้งปริมาณมหาศาลได้ แป้งจะกระตุ้นให้แบคทีเรีย Clostridium spiroforme เพิ่มจำนวน เกิดแก๊สเฉียบพลัน และเหนี่ยวนำให้เกิดภาวะสารพิษในกระแสเลือด (enterotoxemia)

ผลิตจากมังคุดดิบที่ยังมียางและแทนนินฝาดจัด และต้องผ่านกระบวนการแช่ในน้ำสารส้มและน้ำเกลือเพื่อคงความกรอบ สารส้มและโซเดียมเป็นอันตรายอย่างยิ่งต่อเยื่อบุทางเดินอาหารและไตของกระต่าย

น้ำตาลซูโครสเข้มข้นสูงมากจะดึงน้ำเข้าสู่โพรงลำไส้ ทำลายสมดุลออสโมซิสอย่างรุนแรง และกระตุ้นการสร้างสารพิษไอโอตาจากเชื้อ Clostridium นำไปสู่อาการท้องร่วงรุนแรง ลำไส้อักเสบมีเมือก และการช็อกเสียชีวิต